Kritiek hebben en/of een oordeel hebben of vormen over iets is iets wat alleen kan ontstaan in het geval jij als subject binnenin een holistische wereld het verleden en toekomst verdisconteert in de waardering van het moment. 

Intentionaliteit 

Het betreft de waardering van activiteit voortgekomen uit intentionaliteit welke, in het licht van verleden, uitkomsten van een dergelijke activiteit (of in het licht van een mogelijke toekomstigheid) wordt geplaatst. Met behulp van je intellect kunnen intellectuele operaties op deze mogelijke situatie worden losgelaten zoals bijvoorbeeld: een oorzaak-gevolg operatie er op loslaten. 

De morele component

De (in de geest) gesimuleerde uiteindelijke situatie wordt vervolgens beoordeeld aan de hand van morele criteria die jijzelf hebt ontwikkeld tot op dit moment (wees hier bij bewust dat zeer veel morele criteria gegrondvest zijn op cultureel bepaalde waarden welke in je eigen subjectiviteit een vorm aannemen als oordeel, overtuiging en aanname)

Wanneer deze uiteindelijke situatie wel/niet strookt met je subjectieve ‘morele mal’ zal een dergelijke situatie worden beoordeeld als moreel verwerpelijk of moreel geaccepteerd. 

Toepasbaarheid van kritiek en oordeel

Uiteindelijk is dit hele proces een uiterst nuttig proces wanneer het praktische situaties betreft waarbij mensen baat hebben of het tegenovergestelde: het mensen of ‘de mensheid’ schade berokkent.

Dit proces is echter in interpersoonlijke situaties minder bruikbaar vanwege het feit dat mensen elk moment kunnen evalueren en zo nodig hun intenties en actie kunnen bijstellen. Het grote verschil zetelt hem in het feit dat mensen als bewuste en met reflecteren begiftigde wezens flexibel zijn in elk moment terwijl processen die worden gestart en autonoom draaien deze flexibiliteit missen. Mijn pleit spitst zich dus toe op een bewuste toepassing van kritiek en oordeel. Niet alles is in-flexibel; mensen kunnen van tevoren zien aankomen waar een bepaalde situatie heen gaat en hier op anticiperen. Dit pleit voor een onbevooroordeelde kijk op situaties en intentionaliteit. Het betreft een radicale ommekeer in je appreciatie van situaties en reacties welke je hier op kan hebben.