Om een antwoord op die vraag te geven is het van belang eerst een paar definities en verklaring te geven omtrent de gebruikte woorden. Als eerste geluk: wat is geluk eigenlijk? wij mensen hebben allemaal wel een bepaald idee over dit begrip en waar het naar wijst. Een dergelijk begrip ontstaat bij het samen gaan van een ervaring en een verwijzing van dat waar naar het woord geluk verwijst. Wat betekent geluk dan voor vele mensen? Als ik naar mezelf kijk komt het volgende in me op: Ik voel geluk op momenten dat iets prettigs geschied, wanneer er iets lukt, wanneer ik gewoonweg even zonder gedachten ben of op een moment dat ik iets binnen mijn bereik krijg wat ik graag wilde hebben of ervaren. Zie dus dat het voor mij in de basis een gevoelsmatig gebeuren is. in Wikipedia wordt geluk als volgt beschreven:  

“Geluk (of gelukkig zijn) kan worden omschreven als het tevreden zijn met de huidige levensomstandigheden. Hierbij kunnen er verschillende positieve emoties aanwezig zijn, zoals vreugde, vredigheid, ontspannenheid en vrolijkheid. Gelukkig zijn is het tegengestelde van ongelukkig zijn, wat bestaat uit een gevoel van ontevredenheid en vaak samengaat met depressie, overspannenheid, woede of verdriet”

Dus ook in Wikipedia word geluk grotendeels gelijk gesteld met een emotie wat in wezen een toestand is waarbij een prettig ervaring optreed. Kan er dan worden gezegd dat geluk emotie is? Welnee want zoals mijn eigen als ook het Wikipedia voorbeeld al aangeeft is geluk een soort container object van een verzameling emoties en niet elke emotie kan worden gekenschetst als geluk gevend. Alvorens we inzoomen op de term maakbaarheid zullen we de emotie even aan een kleinschalig onderzoek onderwerpen zodat we bij de analyse van geluk allemaal over dezelfde zaken en randvoorwaarden spreken.

In diezelfde Wikipedia is emotie als volgt omschreven:   

“Een emotie wordt vaak omschreven als een innerlijke beleving of gevoel van bijvoorbeeld vreugde, angst, boosheid, verdriet dat door een bepaalde situatie wordt opgeroepen of spontaan kan optreden. Emoties zijn subjectieve gevoelens, en gaan samen met lichamelijke reacties en gezichtsuitdrukkingen en gedrag.

In biologische zin kan men een emotie ook definiëren als een reactie van onze hersenen op een affectieve prikkel.”

Uit deze definitie is op te maken dat emoties een reactie zijn op een prikkel of een situatie (of beide), het mag uit ervaring duidelijk zijn dat emoties niet optreden in dode lichamen dus het heeft alles te maken met leven. Uit eigen ervaring weet ik dat een emotie een geautomatiseerde reactievorm is op een prikkel of situatie (die in zichzelf ook weer een prikkel vormt) met andere woorden: een emotie is niet een lichamelijke activiteit welke in het bewustzijn is opgewekt maar is een waarneming van een actie binnenin mijn eigen ervaringsveld (met ervaringsveld duid ik alle gewaarwording aan  waarvan ik me direct bewust ben). In mijn optiek is daarmee een emotie niet iets vrijwilligs (dit woord alleen al staat bol van diverse filosofische interpretaties en bespiegelingen !?) maar is het gewoonweg een situatie binnen het bewustzijn en het zien van de ‘reactievorm’ van het lichaam waarvan ik in de normale omgangstaal zeg dat het ‘mijn lichaam’ is.

Daarmee is emotie wat mij betreft behandeld maar is daarmee ook geluk als zodanig behandeld? zoals we al hadden geconstateerd is geluk niet gelijk aan emotie maar wat is geluk dan wel? wanneer we daarop inzoomen blijkt geluk een situationele ervaring te zijn welke als prettig wordt ervaren. Wie of wat ervaart? deze Advaitische vraag heb ik al in diverse blogs aangestipt en ik verwijs er even hier naar: blog1,blog2,blog3

Uit al deze blogs merk ik op dat er niet zoiets als een ervaarder oftewel een ik, ego of persoon bestaat. Met andere woorden: er is geen wie die losstaat van een ervaring en het ‘ik’ wat die ervaring lijkt te hebben is denkbeeldig want het is er wanneer de aandacht er op gericht is en het is niet meer wanneer de aandacht zich verschuift naar bijvoorbeeld ‘geluk’

Wanneer de conclusie word getrokken dat er geen werkelijk (als zijnde objectief) ik bestaat (en daarmee alle ideeën over een ego en persoon dus denkbeelden zijn) wordt daarmee ook duidelijk dat de term ‘maakbaarheid’ hooguit kan wijzen naar het situationele aspect van geluk. Voor de duidelijkheid: er is geen persoon of ‘ik’, er is alleen een situatie oftewel NU en daarin verschijnt de wereld en de objecten inclusief het lichaam en alle aspecten welke daaraan lijken te zijn verbonden zoals de waarneming, gedachten en gevoelens. (Ga maar zelf na, als je durft)

Dus maakbaarheid is een idee net als alle andere ideeën die opkomen, even daar zijn en dan weer verdwijnen.

Nu zal u afvragen: maar ik ben hier toch en doe, ik maak keuzes en ben me er bewust van! Dat is inderdaad uw ervaring en ik kan hier niet uitvoerig op ingaan dus stel ik hierbij de vraag: wie ervaart dat alles en waaruit bestaat die ervaring? en wees alsjeblieft niet snel tevreden met antwoorden die opkomen maar doe jezelf een lol en onderzoek ze rigoureus, wil je echt weten hoe het zit of wil je alleen maar een geruststelling krijgen dat alles gewoon is zoals je denk dat het is? die keuze is aan jou. Wil je meer lezen over de denker, doener of wil, zie dan deze blog, deze blog en deze blog